Εμμανουέλα Μπρουν

Η μέλαινα ουσία (substantia nigra) είναι μια σχετικά μικρή αλλά εξαιρετικά σημαντική δομή που βρίσκεται στον μέσο εγκέφαλο (midbrain). Συνδέεται στενά με τα βασικά γάγγλια και παίζει σημαντικό ρόλο στην κίνηση, τη μάθηση, την επιλογή δράσεων και τη ντοπαμινεργική σηματοδότηση. Το όνομά της σημαίνει κυριολεκτικά «μαύρη ουσία» και προέρχεται από τη χαρακτηριστικά σκούρα εμφάνισή της στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Αυτή η σκούρα εμφάνιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη νευρομελανίνη (neu

Τα βασικά γάγγλια (basal ganglia) είναι ένα σύνολο αλληλοσυνδεόμενων δομών που βρίσκονται βαθιά μέσα στον εγκέφαλο και παίζουν σημαντικό ρόλο στην κίνηση, στη δημιουργία συνηθειών, στη μάθηση, στα κίνητρα και στις συμπεριφορές που σχετίζονται με την ανταμοιβή. Παρόλο που το όνομά τους μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για μία συγκεκριμένη περιοχή, στην πραγματικότητα αποτελούνται από διαφορετικούς πυρήνες που επικοινωνούν με τον εγκεφαλικό φλοιό, τον θάλαμο, το εγκεφ

Το Superego (Υπερεγώ) είναι ένα από τα τρία βασικά στοιχεία της προσωπικότητας στο δομικό μοντέλο του Sigmund Freud, μαζί με το Id και το Ego. Ενώ το Id αντιπροσωπεύει τις ενστικτώδεις ορμές και επιθυμίες μας και το Ego μάς βοηθά να λειτουργούμε μέσα στην πραγματικότητα, το Superego αντιπροσωπεύει τους εσωτερικευμένους ηθικούς κανόνες, τις αξίες, τα ιδανικά και τις προσδοκίες μας. Με απλά λόγια, συνδέεται με την εσωτερική φωνή που μας λέει τι «πρέπει» και τι «δεν πρέπει» να κ

Στην καθημερινή γλώσσα, όταν λέμε ότι κάποιος «έχει μεγάλο ego», συνήθως εννοούμε ότι έχει υπερβολικά μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, αναζητά θαυμασμό ή έχει διογκωμένη αίσθηση της σημαντικότητάς του. Στην ψυχολογία, όμως, και συγκεκριμένα στην ψυχαναλυτική θεωρία του Sigmund Freud, το Ego σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό. Το Ego (Εγώ) είναι το μέρος της προσωπικότητας που μας βοηθά να λειτουργούμε μέσα στην πραγματικότητα. Αναπτύσσεται καθώς σταδιακά κατανοούμε ότι οι επιθυμίες

Το Id, ή Εκείνο, είναι ένα από τα τρία βασικά στοιχεία της προσωπικότητας στο δομικό μοντέλο του Sigmund Freud, μαζί με το Ego (Εγώ) και το Superego (Υπερεγώ). Σύμφωνα με τον Freud, το Id αντιπροσωπεύει το πιο πρωτόγονο και ενστικτώδες μέρος της ψυχικής μας λειτουργίας. Υπάρχει από τη γέννηση και περιλαμβάνει τις βασικές ορμές, παρορμήσεις, επιθυμίες και ενστικτώδεις ανάγκες μας. Το Id λειτουργεί σύμφωνα με αυτό που ο Freud ονόμασε αρχή της ευχαρίστησης (pleasure principle).

Γιατί κάποιες ανάγκες φαίνεται να προηγούνται από άλλες; Γιατί είναι δυσκολότερο να επικεντρωθούμε στην προσωπική μας εξέλιξη όταν δεν αισθανόμαστε ασφαλείς; Και γιατί οι προτεραιότητές μας μπορούν να αλλάξουν τόσο πολύ ανάλογα με τις συνθήκες της ζωής μας; Το 1943, ο Αμερικανός ψυχολόγος Abraham Maslow πρότεινε μια θεωρία για τα ανθρώπινα κίνητρα, η οποία αργότερα εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μοντέλα της ψυχολογίας: την Ιεράρχηση των Αναγκών του Maslow (Maslow’s

Συχνά μιλάμε για τον εαυτό σαν να αποτελείται από μία ενιαία φωνή. Ψυχολογικά, όμως, η εσωτερική μας εμπειρία σπάνια είναι τόσο απλή. Ένα μέρος σου μπορεί να θέλει απεγνωσμένα μια αλλαγή, ενώ ένα άλλο να αντιστέκεται. Ένα μέρος θέλει σύνδεση και οικειότητα, ενώ ένα άλλο απομακρύνεται τη στιγμή που κάποιος πλησιάζει πολύ. Ένα μέρος θέλει να ξεκουραστεί, ενώ ένα άλλο σου λέει ότι αν σταματήσεις, είσαι τεμπέλης ή μένεις πίσω. Αυτή είναι η βασική ιδέα πίσω από τη θεραπεία των μερ

Ο εγωκεντρισμός είναι η τάση να αντιλαμβανόμαστε και να ερμηνεύουμε τον κόσμο κυρίως μέσα από τη δική μας οπτική, δυσκολευόμενοι να αναγνωρίσουμε πλήρως ότι οι άλλοι άνθρωποι μπορεί να έχουν διαφορετικές σκέψεις, συναισθήματα, γνώσεις, ανάγκες ή αντιλήψεις από εμάς. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι εγωιστής, αλαζόνας ή ναρκισσιστής. Ο εγωκεντρισμός αφορά κυρίως την οπτική μέσα από την οποία αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Όλοι βιώνουμε την πραγματικότητα μέσα από το δικό

Το χρώμα δεν είναι απλώς κάτι που βλέπουμε, αλλά κάτι που ο εγκέφαλος ερμηνεύει. Αυτό που φτάνει στα μάτια μας είναι φως. Διαφορετικά μήκη κύματος του ορατού φωτός ενεργοποιούν με διαφορετικό τρόπο τους φωτοϋποδοχείς του αμφιβληστροειδούς και αυτή η πληροφορία μεταφέρεται μέσω του οπτικού συστήματος. Στη συνέχεια, ο εγκέφαλος κατασκευάζει αυτό που εμείς βιώνουμε ως χρώμα. Αλλά η αναγνώριση ενός χρώματος είναι μόνο ένα μέρος της διαδικασίας. Ο εγκέφαλος συνδέει επίσης τα χρώμα

Τα ανδρογόνα είναι μια ομάδα στεροειδών ορμονών που συχνά περιγράφονται ως «ανδρικές ορμόνες». Ωστόσο, αυτός ο ορισμός αποτελεί μια σημαντική υπεραπλούστευση. Τα ανδρογόνα υπάρχουν και είναι βιολογικά σημαντικά τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Παρόλο που οι συγκεντρώσεις και ο τρόπος παραγωγής τους διαφέρουν μεταξύ των δύο φύλων, η δράση τους εκτείνεται πολύ πέρα από τη σεξουαλική ανάπτυξη και την αναπαραγωγή. Επηρεάζουν επίσης τον εγκέφαλο, τους μύες, τα οστά, τον με

Τα οιστρογόνα συχνά περιγράφονται απλώς ως «γυναικείες ορμόνες του φύλου», όμως αυτός ο ορισμός δεν αποτυπώνει πραγματικά το εύρος της δράσης τους. Τα οιστρογόνα είναι μια ομάδα στεροειδών ορμονών που επηρεάζουν το αναπαραγωγικό σύστημα, τον εγκέφαλο, τα οστά, το καρδιαγγειακό σύστημα, τον μεταβολισμό, το δέρμα και πολλούς ακόμη ιστούς. Και, πολύ σημαντικό, υπάρχουν και είναι βιολογικά απαραίτητα τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Οι τρεις κύριες μορφές οιστρογόνων είνα

Όταν κάτι μας προκαλεί άγχος, δυσφορία ή φόβο, ο εγκέφαλός μας θέλει φυσικά να απομακρυνθεί από αυτό. Και από την άποψη της επιβίωσης, αυτό βγάζει απόλυτο νόημα. Ο εγκέφαλός μας προσπαθεί συνεχώς να προβλέψει τι είναι ασφαλές και τι μπορεί να αποτελεί απειλή. Όταν κάτι έχει συνδεθεί στο παρελθόν με φόβο, πόνο, απόρριψη ή αβεβαιότητα, τα νευρωνικά συστήματα που σχετίζονται με την ανίχνευση απειλής μπορούν να ενεργοποιηθούν πριν καν αποφασίσουμε συνειδητά πώς θέλουμε να αντιδρά

Η δικαστική ψυχολογία είναι ο κλάδος στον οποίο η ψυχολογία συναντά το νομικό και δικαστικό σύστημα. Εφαρμόζει ψυχολογικές γνώσεις, επιστημονική έρευνα και μεθόδους αξιολόγησης σε ζητήματα που προκύπτουν στο πλαίσιο του ποινικού και του αστικού δικαίου. Και παρά την εικόνα που συχνά παρουσιάζουν οι ταινίες και οι αστυνομικές σειρές, η δικαστική ψυχολογία δεν αφορά απλώς το να «μπεις στο μυαλό ενός εγκληματία». Είναι ένας πολύ ευρύτερος κλάδος. Ένας δικαστικός ψυχολόγος μπορεί

Το φαινόμενο Troxler είναι ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα του πόσο επιλεκτικός είναι ο εγκέφαλός μας με τις πληροφορίες που επεξεργάζεται. Αν κοιτάξεις σταθερά ένα συγκεκριμένο σημείο για αρκετή ώρα, χωρίς να μετακινείς πολύ τα μάτια σου, μπορεί να παρατηρήσεις ότι κάποια στοιχεία στην περιφερειακή σου όραση αρχίζουν σταδιακά να ξεθωριάζουν ή ακόμα και να εξαφανίζονται. Φυσικά, δεν έχουν εξαφανιστεί πραγματικά. Ο εγκέφαλός σου απλώς έχει αρχίσει να τους δίνει λιγότερη προσοχή

Η φράση «ο τρόπος που κάνεις κάτι είναι ο τρόπος που κάνεις τα πάντα» σημαίνει ότι ο τρόπος που αντιμετωπίζεις τα μικρά πράγματα στη ζωή συχνά αντικατοπτρίζει τα μοτίβα συμπεριφοράς που μεταφέρεις και στα μεγαλύτερα. Αν αναβάλλεις συνεχώς κάτι μικρό επειδή «δεν έχει και τόση σημασία», πιθανότατα η αναβλητικότητα δεν εμφανίζεται μόνο σε αυτόν τον τομέα της ζωής σου. Αν εγκαταλείπεις μόλις κάτι γίνει άβολο, μπορεί να έχεις μάθει να απαντάς στη δυσφορία με αποφυγή. Αν, αντίθετα,

Κάποιοι άνθρωποι ξυπνούν στις 6 το πρωί και έχουν ήδη ενέργεια, διάθεση και την ικανότητα να κάνουν κανονική συζήτηση. Άλλοι χρειάζονται μερικές ώρες μέχρι να νιώσουν ότι ο εγκέφαλός τους έχει πραγματικά «ξυπνήσει», αλλά μπορούν να δουλεύουν, να σκέφτονται και να δημιουργούν με τρομερή ευκολία αργά το βράδυ. Συχνά αντιμετωπίζουμε αυτή τη διαφορά σαν θέμα πειθαρχίας. Οι πρωινοί τύποι θεωρούνται παραγωγικοί και οργανωμένοι, ενώ όσοι κοιμούνται αργά θεωρείται ότι απλώς έχουν κακ

Tough love vs People-pleasing love: όταν η αγάπη δεν σημαίνει πάντα «συμφωνώ μαζί σου» Όταν αγαπάμε κάποιον, είναι φυσικό να θέλουμε να τον βλέπουμε χαρούμενο. Να τον στηρίζουμε, να τον καθησυχάζουμε και να είμαστε δίπλα του όταν δυσκολεύεται. Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να στηρίζω κάποιον και στο να προσπαθώ συνεχώς να τον κρατάω ευχαριστημένο μαζί μου. Κάπου εδώ βρίσκεται και η διαφορά ανάμεσα στο tough love και το people-pleasing love. Τι είναι το people

Μας αρέσει να πιστεύουμε ότι είμαστε απόλυτα λογικά όντα. Χτίζουμε πόλεις, δημιουργούμε τεχνητή νοημοσύνη, μελετάμε το σύμπαν και περνάμε ώρες αναλύοντας τη συμπεριφορά μας. Κι όμως, κάτω από όλη αυτή την πολυπλοκότητα, ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξακολουθεί να είναι βαθιά επηρεασμένος από το εξελικτικό του παρελθόν. Ο όρος «monkey brain» δεν αποτελεί επιστημονικό όρο για κάποιο συγκεκριμένο τμήμα του εγκεφάλου. Χρησιμοποιείται περισσότερο ανεπίσημα για να περιγράψει παλαιότερους

Τι είναι το Biohacking; Η επιστήμη της βελτιστοποίησης του σώματος και του εγκεφάλου Τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να κατανοήσουμε το σώμα και τον εγκέφαλό μας αρκετά καλά, ώστε μέσα από μικρές και συνειδητές αλλαγές να βελτιώσουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε, αποδίδουμε και αναρρώνουμε; Αυτή είναι, στην ουσία, η ιδέα πίσω από το biohacking. Το biohacking είναι ένας ευρύς όρος που περιγράφει την πρακτική τροποποίησης πτυχών του τρόπου ζωής, του περιβάλλοντος ή της β

Σου έχει τύχει ποτέ να σκέφτεσαι τόσο πολύ μια απόφαση, που στο τέλος να μην κάνεις απολύτως τίποτα; Αναλύεις κάθε πιθανό σενάριο. Συγκρίνεις τις επιλογές σου. Ρωτάς τους άλλους τι πιστεύουν. Ψάχνεις περισσότερες πληροφορίες. Λες «οκ, αποφάσισα» και πέντε λεπτά μετά αρχίζεις πάλι να αμφιβάλλεις. Αυτό ονομάζεται analysis paralysis ή αλλιώς παράλυση από υπερανάλυση. Συμβαίνει όταν αφιερώνουμε τόσο πολύ χρόνο στην ανάλυση μιας κατάστασης, που τελικά η ίδια η σκέψη αρχίζει να μας