Τι κάνουν τα Edibles στον εγκέφαλο;

Τα cannabis edibles είναι τρόφιμα ή ποτά που περιέχουν κανναβινοειδή, συχνότερα Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη (THC), την κύρια ψυχοδραστική ουσία της κάνναβης. Παρόλο που η THC μπορεί να φτάσει στον εγκέφαλο είτε μέσω εισπνοής είτε μέσω κατάποσης, η από του στόματος κατανάλωση έχει διαφορετική φαρμακοκινητική. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί τα edibles μπορεί να έχουν πιο αργή έναρξη δράσης, μεγαλύτερη διάρκεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απροσδόκητα έντονες ψυχοδραστικές επιδράσεις.

Για να κατανοήσουμε τι ακριβώς κάνουν τα edibles στον εγκέφαλο, χρειάζεται να εξετάσουμε τρεις βασικούς μηχανισμούς: το ενδοκανναβινοειδές σύστημα, την κατανομή των κανναβινοειδών υποδοχέων στον εγκέφαλο και τον διαφορετικό μεταβολισμό της THC όταν καταναλώνεται από το στόμα.

Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα

Η THC ασκεί μεγάλο μέρος των ψυχοδραστικών της επιδράσεων μέσω του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος (endocannabinoid system – ECS), ενός νευρορυθμιστικού συστήματος που συμμετέχει στη ρύθμιση πολλών φυσιολογικών και γνωστικών λειτουργιών.

Το σύστημα περιλαμβάνει ενδογενή κανναβινοειδή, τους υποδοχείς τους και τα ένζυμα που συμμετέχουν στη σύνθεση και την αποδόμησή τους. Δύο από τους σημαντικότερους κανναβινοειδείς υποδοχείς είναι οι CB1 και CB2, αν και η κανναβινοειδής σηματοδότηση είναι πιο σύνθετη από αυτούς τους δύο υποδοχείς.

Για τις ψυχοδραστικές επιδράσεις της THC, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι CB1 υποδοχείς, οι οποίοι εκφράζονται ευρέως στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Φυσιολογικά, τα ενδοκανναβινοειδή συμμετέχουν στη ρύθμιση της συναπτικής επικοινωνίας. Η THC μπορεί να ενεργοποιήσει τους CB1 υποδοχείς και έτσι να μεταβάλει την απελευθέρωση άλλων νευροδιαβιβαστών. Δεν λειτουργεί, επομένως, σαν ένας απλός διακόπτης που «ενεργοποιεί» ή «απενεργοποιεί» τον εγκέφαλο. Τροποποιεί τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν τα νευρωνικά κυκλώματα.

Αυτό βοηθά να εξηγήσουμε γιατί η THC μπορεί να επηρεάζει ταυτόχρονα την αντίληψη, τη μνήμη, την προσοχή, τη διάθεση, την όρεξη, την κίνηση και την αντίληψη του χρόνου.

Γιατί τα edibles επηρεάζουν διαφορετικά τον εγκέφαλο;

Ο τρόπος χορήγησης μιας ουσίας επηρεάζει σημαντικά τη φαρμακοκινητική της.

Όταν η κάνναβη εισπνέεται, η THC περνά μέσω των πνευμόνων στην κυκλοφορία του αίματος και φτάνει σχετικά γρήγορα στον εγκέφαλο.

Στα edibles, όμως, η THC περνά πρώτα από το γαστρεντερικό σύστημα και στη συνέχεια από το ήπαρ.

Κατά τον μεταβολισμό πρώτης διόδου στο ήπαρ, ένα μέρος της Δ9-THC μετατρέπεται σε 11-υδροξυ-THC (11-OH-THC). Πρόκειται για έναν επίσης ψυχοδραστικό μεταβολίτη, ο οποίος μπορεί να περάσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Η από του στόματος κατανάλωση THC τείνει να οδηγεί σε αναλογικά μεγαλύτερη έκθεση σε 11-OH-THC σε σχέση με την εισπνοή. Έτσι, μετά την κατανάλωση ενός edible, τόσο η THC όσο και ο ενεργός μεταβολίτης της μπορούν να συμβάλλουν στην ενεργοποίηση των CB1 υποδοχέων στον εγκέφαλο.

Αυτός είναι ένας από τους βασικούς βιολογικούς λόγους για τους οποίους η κατανάλωση κάνναβης και η εισπνοή της μπορούν να δημιουργήσουν αρκετά διαφορετική εμπειρία.

Η THC, η 11-OH-THC και ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός

Η THC είναι ιδιαίτερα λιπόφιλη, γεγονός που διευκολύνει την κατανομή της στους ιστούς και την είσοδό της στον εγκέφαλο.

Ο ενεργός μεταβολίτης 11-OH-THC μπορεί επίσης να φτάσει αποτελεσματικά στο κεντρικό νευρικό σύστημα και να συμβάλει στις ψυχοδραστικές επιδράσεις της από του στόματος THC.

Επομένως, αυτό που συμβαίνει μετά την κατανάλωση ενός edible δεν είναι απλώς «η THC φτάνει στον εγκέφαλο». Πρόκειται για μια αλληλουχία απορρόφησης, ηπατικού μεταβολισμού, κατανομής και δράσης τόσο της THC όσο και των ενεργών μεταβολιτών της.

Τι συμβαίνει στον ιππόκαμπο και τη μνήμη;

Ο ιππόκαμπος έχει κεντρικό ρόλο στη μάθηση και στον σχηματισμό νέων αναμνήσεων και διαθέτει έντονη κανναβινοειδή σηματοδότηση.

Η ενεργοποίηση των CB1 υποδοχέων από την THC μπορεί να διαταράξει προσωρινά τη φυσιολογική συναπτική επικοινωνία στα κυκλώματα του ιππόκαμπου. Αυτό μπορεί να συμβάλει στις χαρακτηριστικές οξείες επιδράσεις της κάνναβης στη μνήμη εργασίας και την κωδικοποίηση νέων πληροφοριών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η THC «σβήνει» υπάρχουσες αναμνήσεις. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της οξείας επίδρασης, ο εγκέφαλος μπορεί να γίνεται προσωρινά λιγότερο αποτελεσματικός στην επεξεργασία και την αποθήκευση νέων πληροφοριών.

Έτσι εξηγείται γιατί κάποιος μπορεί να χάνει το νήμα μιας συζήτησης, να ξεχνά τι επρόκειτο να κάνει ή να δυσκολεύεται να συγκρατήσει πληροφορίες που μόλις άκουσε.

Τι συμβαίνει στον προμετωπιαίο φλοιό;

Η THC επηρεάζει επίσης δίκτυα στα οποία συμμετέχει ο προμετωπιαίος φλοιός, περιοχή που σχετίζεται με εκτελεστικές λειτουργίες όπως η προσοχή, ο σχεδιασμός, ο ανασταλτικός έλεγχος, η αξιολόγηση συνεπειών και η λήψη αποφάσεων.

Κατά τη διάρκεια της οξείας επίδρασης της THC, αυτές οι λειτουργίες μπορεί να γίνουν λιγότερο αποτελεσματικές. Η συγκέντρωση μπορεί να διασπάται ευκολότερα, η επεξεργασία πληροφοριών να μεταβάλλεται και η κρίση να επηρεάζεται.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο είναι ότι η υποκειμενική αίσθηση ικανότητας δεν συμβαδίζει απαραίτητα με την αντικειμενική απόδοση. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται ότι λειτουργεί φυσιολογικά, ενώ ο χρόνος αντίδρασης, η προσοχή ή η ικανότητα λήψης αποφάσεων έχουν ήδη επηρεαστεί.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε δραστηριότητες όπως η οδήγηση.

Κίνηση, ισορροπία και συντονισμός

Οι CB1 υποδοχείς βρίσκονται επίσης σε υψηλές συγκεντρώσεις σε συστήματα που συμμετέχουν στον κινητικό έλεγχο, μεταξύ των οποίων τα βασικά γάγγλια και η παρεγκεφαλίδα.

Η μεταβολή της σηματοδότησης σε αυτά τα κυκλώματα μπορεί να επηρεάσει τον κινητικό συντονισμό, την ισορροπία, τον χρονισμό των κινήσεων και την ταχύτητα αντίδρασης.

Για αυτό η επίδραση της κάνναβης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως αλλαγή της διάθεσης ή της αντίληψης. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να μεταβάλλει τη λειτουργία πολλαπλών νευρωνικών συστημάτων.

THC, ντοπαμίνη και σύστημα ανταμοιβής

Η κανναβινοειδής σηματοδότηση αλληλεπιδρά επίσης με το μεσομεταιχμιακό σύστημα ανταμοιβής.

Η THC δεν λειτουργεί σαν να ήταν η ίδια ντοπαμίνη. Μέσω της ενεργοποίησης των CB1 υποδοχέων, όμως, μπορεί να επηρεάσει έμμεσα τη ντοπαμινεργική δραστηριότητα σε κυκλώματα που σχετίζονται με την ανταμοιβή και την ενίσχυση.

Αυτές οι αλληλεπιδράσεις μπορούν να συμβάλουν σε εμπειρίες όπως ευφορία, χαλάρωση ή μεταβολή της σημασίας και έντασης των αισθητηριακών ερεθισμάτων.

Με επαναλαμβανόμενη έκθεση μπορεί επίσης να αναπτυχθεί ανοχή, καθώς το νευρικό σύστημα προσαρμόζεται στη συστηματική ενεργοποίηση της κανναβινοειδούς σηματοδότησης.

Γιατί αλλάζει η αντίληψη του χρόνου;

Μία από τις χαρακτηριστικές υποκειμενικές επιδράσεις της THC είναι η μεταβολή της αντίληψης του χρόνου.

Λίγα λεπτά μπορεί να φαίνονται πολύ περισσότερα ή κάποιος να δυσκολεύεται να υπολογίσει πόσος χρόνος έχει πραγματικά περάσει.

Δεν υπάρχει απαραίτητα ένα μοναδικό «κέντρο αντίληψης του χρόνου» που επηρεάζεται από την THC. Η εμπειρία του χρόνου προκύπτει από την αλληλεπίδραση διαφορετικών εγκεφαλικών συστημάτων που σχετίζονται με την προσοχή, τη μνήμη, την αισθητηριακή επεξεργασία και τον χρονισμό.

Όταν η THC μεταβάλλει τη λειτουργία αυτών των δικτύων, μπορεί να μεταβληθεί και ο υποκειμενικός τρόπος με τον οποίο βιώνουμε την πάροδο του χρόνου.

Γιατί μπορεί να προκαλέσει άγχος ή παράνοια;

Η κάνναβη δεν προκαλεί πάντα χαλάρωση.

Η THC μπορεί επίσης να προκαλέσει έντονο άγχος, πανικό, καχυποψία, παράνοια, σύγχυση και μεταβολές στην αντίληψη, ιδιαίτερα όταν η έκθεση είναι υψηλή ή όταν υπάρχει αυξημένη ατομική ευαισθησία.

Οι αντιδράσεις αυτές σχετίζονται με το γεγονός ότι η κανναβινοειδής σηματοδότηση αλληλεπιδρά με νευρωνικά συστήματα που συμμετέχουν στην επεξεργασία απειλής, τη συναισθηματική ρύθμιση, την απόδοση σημασίας στα ερεθίσματα και τη γνωστική επεξεργασία.

Η ίδια ουσία μπορεί επομένως να βιωθεί ως χαλαρωτική σε μία περίπτωση και ως έντονα αγχογόνος σε μια άλλη. Η επίδραση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ατομική ευαισθησία, η προηγούμενη έκθεση, η σύσταση του προϊόντος και η συνολική ποσότητα THC.

Γιατί τα edibles μπορεί να είναι πιο απρόβλεπτα;

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των edibles είναι η καθυστέρηση μεταξύ της κατανάλωσης και της πλήρους εμφάνισης των αποτελεσμάτων.

Σε αντίθεση με την εισπνοή, όπου η επίδραση εμφανίζεται σχετικά γρήγορα, μετά την κατανάλωση ενός edible χρειάζεται χρόνος για την πέψη, την απορρόφηση και τον μεταβολισμό της THC.

Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα: κάποιος μπορεί να καταναλώσει ένα edible, να μην αισθανθεί άμεσα κάτι και να θεωρήσει ότι «δεν έπιασε». Αν καταναλώσει επιπλέον ποσότητα πριν εμφανιστεί πλήρως η επίδραση της πρώτης, η συνολική έκθεση στην THC μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερη από την αναμενόμενη.

Όταν τελικά εμφανιστούν οι επιδράσεις, μπορεί επομένως να είναι πολύ εντονότερες και να διαρκέσουν περισσότερο από όσο περίμενε το άτομο.

THC και CBD δεν είναι το ίδιο

Τα edibles μπορεί να περιέχουν THC, κανναβιδιόλη (CBD) ή συνδυασμούς διαφορετικών κανναβινοειδών.

Η THC είναι κυρίως υπεύθυνη για το χαρακτηριστικό “high” της κάνναβης, λόγω της δράσης της στους κανναβινοειδείς υποδοχείς και ιδιαίτερα στους CB1.

Το CBD έχει σημαντικά διαφορετικό φαρμακολογικό προφίλ και δεν προκαλεί το ίδιο χαρακτηριστικό επίπεδο μέθης ή ευφορίας με την THC. Παράλληλα, αλληλεπιδρά με πολλαπλούς μοριακούς στόχους, γεγονός που κάνει τη φαρμακολογία του αρκετά σύνθετη.

Για αυτό δεν είναι επιστημονικά ακριβές να αντιμετωπίζουμε όλα τα προϊόντα κάνναβης σαν να έχουν τις ίδιες επιδράσεις στον εγκέφαλο.

Οξείες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις

Είναι επίσης σημαντικό να διαχωρίζουμε τις οξείες επιδράσεις της THC από τις πιθανές επιδράσεις της επαναλαμβανόμενης ή μακροχρόνιας χρήσης.

Το γεγονός ότι κάποιος παρουσιάζει προσωρινή δυσκολία στη μνήμη ή την προσοχή ενώ βρίσκεται υπό την επίδραση της THC δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει προκληθεί μόνιμη γνωστική βλάβη.

Οι πιθανές μακροπρόθεσμες επιδράσεις αποτελούν πολύ πιο σύνθετο ζήτημα και εξαρτώνται από παράγοντες όπως η συχνότητα και η ένταση της χρήσης, η ηλικία έναρξης, η διάρκεια της έκθεσης, η περιεκτικότητα του προϊόντος σε THC και η ατομική ευαλωτότητα.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επιστημονικά στην έκθεση κατά την εφηβεία και τη νεαρή ενήλικη ζωή, καθώς ο εγκέφαλος εξακολουθεί να περνά σημαντικές διαδικασίες ωρίμανσης.

Τα edibles ως νευροφαρμακολογική διαδικασία

Η επίδραση ενός edible είναι τελικά το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης αλληλουχίας βιολογικών γεγονότων.

Η THC καταναλώνεται, απορροφάται από το γαστρεντερικό σύστημα, μεταβολίζεται σε σημαντικό βαθμό στο ήπαρ και ένα μέρος της μετατρέπεται σε ψυχοδραστική 11-OH-THC. Στη συνέχεια, η THC και οι ενεργοί μεταβολίτες της φτάνουν στον εγκέφαλο και μεταβάλλουν την κανναβινοειδή σηματοδότηση σε κυκλώματα που συμμετέχουν στη μνήμη, τη γνωστική λειτουργία, την κίνηση, την ανταμοιβή, την αντίληψη και τη συναισθηματική επεξεργασία.

Τα edibles, επομένως, δεν αλλάζουν απλώς το πώς αισθάνεται κάποιος. Προκαλούν προσωρινές μεταβολές στη νευροδιαβίβαση πολλαπλών αλληλεπιδρώντων εγκεφαλικών συστημάτων.

Και αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον παράδειγμα μιας βασικής αρχής της νευροφαρμακολογίας: ο τρόπος με τον οποίο μια ψυχοδραστική ουσία εισέρχεται και μεταβολίζεται στο σώμα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο τελικά δρα στον εγκέφαλο

#psychology #psychotherapy #brain #neuroscience #cannabisedibles