Η απώθηση (repression) αποτελεί μία από τις κεντρικές έννοιες της ψυχαναλυτικής θεωρίας και έναν από τους μηχανισμούς άμυνας που συνδέονται περισσότερο με τον Sigmund Freud. Στο φροϋδικό μοντέλο του ψυχισμού, η απώθηση αναφέρεται σε μια ασυνείδητη διαδικασία μέσω της οποίας σκέψεις, επιθυμίες, συναισθήματα, παρορμήσεις ή εμπειρίες που θεωρούνται ψυχολογικά απειλητικές ή μη αποδεκτές διατηρούνται έξω από τη συνειδητή επίγνωση. Η βασική ιδέα πίσω από την απώθηση είναι ότι το γε

Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα διαυγές, άχρωμο υγρό που περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό και κυκλοφορεί μέσα και γύρω από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Παρόλο που μπορεί να φαίνεται σαν ένα απλό προστατευτικό υγρό γύρω από τον εγκέφαλο, στην πραγματικότητα επιτελεί πολλές σημαντικές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος. Το ΕΝΥ παρέχει μηχανική προστασία, συμβάλλει στη διατήρηση της χημικής ισορροπίας, συμ

Ένα δέντρο δεν μεγαλώνει μόνο προς τα πάνω. Όσο ο κορμός και τα κλαδιά του αναπτύσσονται προς το φως, οι ρίζες του επεκτείνονται βαθύτερα μέσα στο έδαφος. Η εικόνα αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μια ιδιαίτερα χρήσιμη μεταφορά για την ψυχολογική ανάπτυξη, επειδή και η δική μας εξέλιξη δεν αφορά μόνο το πού θέλουμε να φτάσουμε, αλλά και το πόσο καλά γνωρίζουμε όσα βρίσκονται πίσω και κάτω από αυτό που είμαστε σήμερα. Συχνά αντιλαμβανόμαστε την προσωπική ανάπτυξη ως μια διαδικασ

Το ATP (τριφωσφορική αδενοσίνη) είναι ένα από τα σημαντικότερα μόρια στη βιολογία. Συχνά περιγράφεται ως το «ενεργειακό νόμισμα του κυττάρου», επειδή παρέχει στα κύτταρα μια άμεσα αξιοποιήσιμη μορφή ενέργειας για πολλές από τις διαδικασίες που είναι απαραίτητες για τη ζωή και τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Κάθε κίνηση που κάνουμε, κάθε σήμα που μεταδίδεται από έναν νευρώνα, κάθε χτύπος της καρδιάς και αμέτρητες βιοχημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν συνεχώς στο σώμα

Η πλάνη του αχυρανθρώπου (Strawman Fallacy) είναι ένα λογικό σφάλμα που συμβαίνει όταν κάποιος, αντί να απαντήσει στο πραγματικό επιχείρημα ενός άλλου ανθρώπου, παρουσιάζει μια διαστρεβλωμένη, υπεραπλουστευμένη ή πιο ακραία εκδοχή του και στη συνέχεια επιχειρεί να αντικρούσει αυτήν. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται η εντύπωση ότι το αρχικό επιχείρημα έχει καταρριφθεί, ενώ στην πραγματικότητα η συζήτηση έχει μεταφερθεί σε μια θέση που ο άλλος άνθρωπος μπορεί να μην εξέφρασε πο

Το β-αμυλοειδές (amyloid-β ή Aβ) είναι ένα μικρό πεπτίδιο που παράγεται φυσιολογικά στον εγκέφαλο. Αποτελεί ένα από τα πιο μελετημένα μόρια στις νευροεπιστήμες, κυρίως λόγω της ισχυρής σύνδεσής του με τη νόσο Alzheimer και τις νευροεκφυλιστικές διεργασίες. Παρόλο που συχνά παρουσιάζεται ως κάτι εξ ορισμού επιβλαβές, η παρουσία του β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο δεν είναι από μόνη της παθολογική. Το σημαντικό ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν συγκεκριμένες μορφές του αρχίζουν να συ

Η Σύνθετη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – C-PTSD) έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια αυξανόμενο ενδιαφέρον στον χώρο της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και της έρευνας γύρω από το τραύμα. Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα σύνολο ψυχολογικών δυσκολιών που συνδέονται κυρίως με παρατεταμένες, επαναλαμβανόμενες ή δύσκολα διαχειρίσιμες τραυματικές εμπειρίες. Ωστόσο, συχνά υπάρχει σύγχυση σχετικά με το αν το C-PTSD αποτελεί «επίσημη

Η λειτουργική μαγνητική τομογραφία, γνωστή ως fMRI (functional Magnetic Resonance Imaging), είναι μια τεχνική νευροαπεικόνισης που μας επιτρέπει να μελετήσουμε τη λειτουργία του εγκεφάλου την ώρα που αυτή συμβαίνει. Ενώ μια συμβατική μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται κυρίως για να εξετάσουμε τη δομή του εγκεφάλου, το fMRI παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις μεταβολές που συνδέονται με την εγκεφαλική δραστηριότητα. Αυτό έχει καταστήσει το fMRI ένα από τα σημαντικότερα εργαλε

Η νευρομελανίνη είναι μια σκούρα χρωστική ουσία που βρίσκεται φυσιολογικά σε συγκεκριμένους πληθυσμούς νευρώνων στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Εντοπίζεται σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε περιοχές όπως η μέλαινα ουσία (substantia nigra) και ο locus coeruleus, δύο περιοχές που συμμετέχουν σε σημαντικά νευροδιαβιβαστικά συστήματα και σχετίζονται με λειτουργίες όπως η κίνηση, η προσοχή, η εγρήγορση και η απόκριση στο στρες. Παρά την ομοιότητα στην ονομασία τους, η νευρομελανίνη δεν είν

Η μέλαινα ουσία (substantia nigra) είναι μια σχετικά μικρή αλλά εξαιρετικά σημαντική δομή που βρίσκεται στον μέσο εγκέφαλο (midbrain). Συνδέεται στενά με τα βασικά γάγγλια και παίζει σημαντικό ρόλο στην κίνηση, τη μάθηση, την επιλογή δράσεων και τη ντοπαμινεργική σηματοδότηση. Το όνομά της σημαίνει κυριολεκτικά «μαύρη ουσία» και προέρχεται από τη χαρακτηριστικά σκούρα εμφάνισή της στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Αυτή η σκούρα εμφάνιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη νευρομελανίνη (neu

Τα βασικά γάγγλια (basal ganglia) είναι ένα σύνολο αλληλοσυνδεόμενων δομών που βρίσκονται βαθιά μέσα στον εγκέφαλο και παίζουν σημαντικό ρόλο στην κίνηση, στη δημιουργία συνηθειών, στη μάθηση, στα κίνητρα και στις συμπεριφορές που σχετίζονται με την ανταμοιβή. Παρόλο που το όνομά τους μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για μία συγκεκριμένη περιοχή, στην πραγματικότητα αποτελούνται από διαφορετικούς πυρήνες που επικοινωνούν με τον εγκεφαλικό φλοιό, τον θάλαμο, το εγκεφ

Το Superego (Υπερεγώ) είναι ένα από τα τρία βασικά στοιχεία της προσωπικότητας στο δομικό μοντέλο του Sigmund Freud, μαζί με το Id και το Ego. Ενώ το Id αντιπροσωπεύει τις ενστικτώδεις ορμές και επιθυμίες μας και το Ego μάς βοηθά να λειτουργούμε μέσα στην πραγματικότητα, το Superego αντιπροσωπεύει τους εσωτερικευμένους ηθικούς κανόνες, τις αξίες, τα ιδανικά και τις προσδοκίες μας. Με απλά λόγια, συνδέεται με την εσωτερική φωνή που μας λέει τι «πρέπει» και τι «δεν πρέπει» να κ

Στην καθημερινή γλώσσα, όταν λέμε ότι κάποιος «έχει μεγάλο ego», συνήθως εννοούμε ότι έχει υπερβολικά μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, αναζητά θαυμασμό ή έχει διογκωμένη αίσθηση της σημαντικότητάς του. Στην ψυχολογία, όμως, και συγκεκριμένα στην ψυχαναλυτική θεωρία του Sigmund Freud, το Ego σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό. Το Ego (Εγώ) είναι το μέρος της προσωπικότητας που μας βοηθά να λειτουργούμε μέσα στην πραγματικότητα. Αναπτύσσεται καθώς σταδιακά κατανοούμε ότι οι επιθυμίες

Το Id, ή Εκείνο, είναι ένα από τα τρία βασικά στοιχεία της προσωπικότητας στο δομικό μοντέλο του Sigmund Freud, μαζί με το Ego (Εγώ) και το Superego (Υπερεγώ). Σύμφωνα με τον Freud, το Id αντιπροσωπεύει το πιο πρωτόγονο και ενστικτώδες μέρος της ψυχικής μας λειτουργίας. Υπάρχει από τη γέννηση και περιλαμβάνει τις βασικές ορμές, παρορμήσεις, επιθυμίες και ενστικτώδεις ανάγκες μας. Το Id λειτουργεί σύμφωνα με αυτό που ο Freud ονόμασε αρχή της ευχαρίστησης (pleasure principle).

Γιατί κάποιες ανάγκες φαίνεται να προηγούνται από άλλες; Γιατί είναι δυσκολότερο να επικεντρωθούμε στην προσωπική μας εξέλιξη όταν δεν αισθανόμαστε ασφαλείς; Και γιατί οι προτεραιότητές μας μπορούν να αλλάξουν τόσο πολύ ανάλογα με τις συνθήκες της ζωής μας; Το 1943, ο Αμερικανός ψυχολόγος Abraham Maslow πρότεινε μια θεωρία για τα ανθρώπινα κίνητρα, η οποία αργότερα εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μοντέλα της ψυχολογίας: την Ιεράρχηση των Αναγκών του Maslow (Maslow’s

Συχνά μιλάμε για τον εαυτό σαν να αποτελείται από μία ενιαία φωνή. Ψυχολογικά, όμως, η εσωτερική μας εμπειρία σπάνια είναι τόσο απλή. Ένα μέρος σου μπορεί να θέλει απεγνωσμένα μια αλλαγή, ενώ ένα άλλο να αντιστέκεται. Ένα μέρος θέλει σύνδεση και οικειότητα, ενώ ένα άλλο απομακρύνεται τη στιγμή που κάποιος πλησιάζει πολύ. Ένα μέρος θέλει να ξεκουραστεί, ενώ ένα άλλο σου λέει ότι αν σταματήσεις, είσαι τεμπέλης ή μένεις πίσω. Αυτή είναι η βασική ιδέα πίσω από τη θεραπεία των μερ

Ο εγωκεντρισμός είναι η τάση να αντιλαμβανόμαστε και να ερμηνεύουμε τον κόσμο κυρίως μέσα από τη δική μας οπτική, δυσκολευόμενοι να αναγνωρίσουμε πλήρως ότι οι άλλοι άνθρωποι μπορεί να έχουν διαφορετικές σκέψεις, συναισθήματα, γνώσεις, ανάγκες ή αντιλήψεις από εμάς. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι εγωιστής, αλαζόνας ή ναρκισσιστής. Ο εγωκεντρισμός αφορά κυρίως την οπτική μέσα από την οποία αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Όλοι βιώνουμε την πραγματικότητα μέσα από το δικό

Το χρώμα δεν είναι απλώς κάτι που βλέπουμε, αλλά κάτι που ο εγκέφαλος ερμηνεύει. Αυτό που φτάνει στα μάτια μας είναι φως. Διαφορετικά μήκη κύματος του ορατού φωτός ενεργοποιούν με διαφορετικό τρόπο τους φωτοϋποδοχείς του αμφιβληστροειδούς και αυτή η πληροφορία μεταφέρεται μέσω του οπτικού συστήματος. Στη συνέχεια, ο εγκέφαλος κατασκευάζει αυτό που εμείς βιώνουμε ως χρώμα. Αλλά η αναγνώριση ενός χρώματος είναι μόνο ένα μέρος της διαδικασίας. Ο εγκέφαλος συνδέει επίσης τα χρώμα

Τα ανδρογόνα είναι μια ομάδα στεροειδών ορμονών που συχνά περιγράφονται ως «ανδρικές ορμόνες». Ωστόσο, αυτός ο ορισμός αποτελεί μια σημαντική υπεραπλούστευση. Τα ανδρογόνα υπάρχουν και είναι βιολογικά σημαντικά τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Παρόλο που οι συγκεντρώσεις και ο τρόπος παραγωγής τους διαφέρουν μεταξύ των δύο φύλων, η δράση τους εκτείνεται πολύ πέρα από τη σεξουαλική ανάπτυξη και την αναπαραγωγή. Επηρεάζουν επίσης τον εγκέφαλο, τους μύες, τα οστά, τον με

Τα οιστρογόνα συχνά περιγράφονται απλώς ως «γυναικείες ορμόνες του φύλου», όμως αυτός ο ορισμός δεν αποτυπώνει πραγματικά το εύρος της δράσης τους. Τα οιστρογόνα είναι μια ομάδα στεροειδών ορμονών που επηρεάζουν το αναπαραγωγικό σύστημα, τον εγκέφαλο, τα οστά, το καρδιαγγειακό σύστημα, τον μεταβολισμό, το δέρμα και πολλούς ακόμη ιστούς. Και, πολύ σημαντικό, υπάρχουν και είναι βιολογικά απαραίτητα τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Οι τρεις κύριες μορφές οιστρογόνων είνα