Δεν θα νιώσεις ποτέ πραγματικά έτοιμος

Πόσες φορές έχεις αναβάλει κάτι σημαντικό περιμένοντας να νιώσεις έτοιμος;

Να κάνεις αίτηση για εκείνη τη δουλειά.

Να ξεκινήσεις ψυχοθεραπεία.

Να φύγεις από μια σχέση.Να αλλάξεις καριέρα.

Να μετακομίσεις σε μια άλλη χώρα.

Να πεις αυτό που πραγματικά σκέφτεσαι.

Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι πρώτα έρχεται η αυτοπεποίθηση και μετά η δράση.

Στην πραγματικότητα, η ψυχολογία δείχνει ότι πολύ συχνά συμβαίνει το αντίθετο.

Γιατί περιμένουμε;

Ο εγκέφαλός μας δεν έχει εξελιχθεί για να μας κάνει να νιώθουμε έτοιμοι. Έχει εξελιχθεί για να μας κρατά ασφαλείς.

Οτιδήποτε είναι καινούριο, άγνωστο ή απρόβλεπτο μπορεί να εκληφθεί ως πιθανή απειλή. Ακόμη κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, ο εγκέφαλος μπορεί να ενεργοποιήσει άγχος, αμφιβολία και δισταγμό.

Έτσι, αρχίζουμε να πιστεύουμε ότι χρειαζόμαστε λίγο ακόμη χρόνο. Λίγη ακόμη προετοιμασία. Λίγη ακόμη αυτοπεποίθηση.

Μόνο που αυτή η στιγμή συχνά δεν έρχεται ποτέ.

Η αυτοπεποίθηση δεν προηγείται της δράσης

Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους είναι ότι οι άνθρωποι με αυτοπεποίθηση ξεκινούν επειδή νιώθουν έτοιμοι.

Στην πραγματικότητα, η αυτοπεποίθηση χτίζεται μέσα από την εμπειρία.

Στην ψυχολογία υπάρχει η έννοια της αυτοαποτελεσματικότητας (self-efficacy), δηλαδή η πεποίθηση ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Αυτή δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Αναπτύσσεται κάθε φορά που δοκιμάζουμε κάτι δύσκολο και διαπιστώνουμε ότι μπορούμε να το διαχειριστούμε.

Με άλλα λόγια, πολύ συχνά η δράση δημιουργεί την αυτοπεποίθηση και όχι το αντίστροφο.

Γιατί ο φόβος μοιάζει τόσο αληθινός;

Όταν σκεφτόμαστε να κάνουμε κάτι νέο, ο εγκέφαλός μας τείνει να εστιάζει σε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά.

Στην απόρριψη.

Στην αποτυχία.

Στην έκθεση.

Στην απογοήτευση.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος διαθέτει μια φυσική τάση, γνωστή ως αρνητική προκατάληψη (negativity bias). Δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στους πιθανούς κινδύνους παρά στα πιθανά οφέλη.

Αυτή η τάση βοήθησε τους προγόνους μας να επιβιώσουν. Στη σύγχρονη ζωή όμως, πολλές φορές μας κρατά πίσω.

Η ανάπτυξη ξεκινά πριν νιώσεις έτοιμος.

Είτε πρόκειται να αλλάξεις δουλειά, να ξεκινήσεις ψυχοθεραπεία, να μετακομίσεις ή να πάρεις μια δύσκολη απόφαση, η αβεβαιότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνεις κάτι λάθος.

Πολλές φορές σημαίνει απλώς ότι κάνεις κάτι καινούριο.

Η προσωπική ανάπτυξη και η αβεβαιότητα σχεδόν πάντα συνυπάρχουν.

Αν περιμένεις να φύγει ο φόβος για να ξεκινήσεις, ίσως περιμένεις για πάντα.

Πότε είσαι πραγματικά έτοιμος;

Ίσως η σωστή ερώτηση δεν είναι:

«Νιώθω έτοιμος;»

Ίσως είναι:

«Είμαι διατεθειμένος να κάνω το πρώτο βήμα, ακόμη κι αν δεν νιώθω έτοιμος;»

Γιατί η ετοιμότητα σπάνια εμφανίζεται πριν από τη δράση.

Τις περισσότερες φορές γεννιέται εξαιτίας της.

Δεν θα υπάρξει ποτέ η τέλεια στιγμή.

Δεν θα φύγει εντελώς ο φόβος.

Δεν θα νιώσεις ποτέ 100% έτοιμος.

Και ίσως αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.

Γιατί οι σημαντικότερες αποφάσεις της ζωής μας σπάνια παίρνονται με απόλυτη βεβαιότητα.

Παίρνονται όταν αποφασίζουμε ότι η ζωή που θέλουμε αξίζει περισσότερο από την ασφάλεια που μας προσφέρει η αδράνεια.

Ίσως, τελικά, το θάρρος να μην είναι η απουσία φόβου.

Ίσως να είναι η απόφαση να προχωρήσεις, ενώ ο φόβος εξακολουθεί να είναι εκεί.

#psychology #psychotherapy #brain #neuroscience #youwillneverfeelready