Τι είναι το Burnout;

Έχεις νιώσει ποτέ ότι ξυπνάς ήδη κουρασμένος; Ότι η δουλειά που κάποτε σε ενθουσίαζε τώρα σε εξαντλεί; Ότι, όσο κι αν προσπαθείς, νιώθεις πως δεν έχεις τίποτα άλλο να δώσεις;

Αυτό δεν είναι απαραίτητα απλή κούραση. Μπορεί να είναι burnout.

Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται πολύ συχνά, δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που είμαστε κουρασμένοι ή αγχωμένοι έχουμε burnout.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), το burnout είναι ένα επαγγελματικό φαινόμενο που προκύπτει από χρόνιο εργασιακό στρες το οποίο δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Δεν αποτελεί ψυχική διαταραχή, αλλά μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχική και σωματική μας υγεία.

Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει το burnout μέσα από τρεις βασικές διαστάσεις:

• Έντονη σωματική και ψυχική εξάντληση

• Αποστασιοποίηση ή κυνική στάση απέναντι στη δουλειά

• Μειωμένη αίσθηση αποτελεσματικότητας και παραγωγικότητας

  
  

Με απλά λόγια, δεν κουράζεσαι μόνο. Αρχίζεις να νιώθεις ότι η δουλειά σε αδειάζει.

Πώς νιώθει ένας άνθρωπος με burnout;

Το burnout δεν εμφανίζεται από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι μια διαδικασία που χτίζεται σταδιακά.

Μπορεί να παρατηρήσεις ότι:

• Νιώθεις συνεχώς κουρασμένος, ακόμη και μετά από ξεκούραση.

• Δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς.

• Έχεις χάσει το κίνητρο που είχες παλιότερα.

• Ερεθίζεσαι πιο εύκολα.

• Νιώθεις συναισθηματικά «μουδιασμένος».

• Κάνεις περισσότερα λάθη ή χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσεις απλές εργασίες.

• Η δουλειά που κάποτε σου άρεσε πλέον μοιάζει απλώς με μια υποχρέωση.

  
  

Γιατί συμβαίνει;

Πολλοί πιστεύουν ότι το burnout προκαλείται επειδή κάποιος «δεν αντέχει την πίεση». Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Το burnout συνήθως εμφανίζεται όταν οι απαιτήσεις που δεχόμαστε για μεγάλο χρονικό διάστημα ξεπερνούν σταθερά τους πόρους που διαθέτουμε για να τις διαχειριστούμε.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

• Υπερβολικός φόρτος εργασίας

• Έλλειψη ελέγχου στις αποφάσεις

• Συνεχής πίεση χρόνου

• Έλλειψη αναγνώρισης ή επιβράβευσης

• Ασαφείς ρόλοι και προσδοκίες

• Δυσκολία στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής

  
  

Δεν φταίει μόνο ο άνθρωπος. Πολύ συχνά, φταίει και το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει.

Burnout ή κατάθλιψη;

Αν και έχουν κοινά χαρακτηριστικά, δεν είναι το ίδιο.

Το burnout σχετίζεται κυρίως με το εργασιακό περιβάλλον, ενώ η κατάθλιψη επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής ενός ανθρώπου.

Παρόλα αυτά, το χρόνιο burnout μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης ή αγχωδών διαταραχών. Γι' αυτό δεν είναι κάτι που πρέπει να αγνοούμε.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η λύση δεν είναι απλώς να πάρεις λίγες ημέρες άδεια.

Η πραγματική αντιμετώπιση περιλαμβάνει την αναγνώριση των παραγόντων που συντηρούν το χρόνιο στρες και, όπου είναι δυνατόν, την αλλαγή τους.

Αυτό μπορεί να σημαίνει:

• Να θέσεις πιο υγιή όρια.

• Να ξεκουράζεσαι πραγματικά και όχι μόνο να «σταματάς να δουλεύεις».

• Να δώσεις προτεραιότητα στον ύπνο και τη σωματική άσκηση.

• Να ζητήσεις υποστήριξη από ανθρώπους που εμπιστεύεσαι.

• Να απευθυνθείς σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας όταν τα συμπτώματα επιμένουν.

  
  

Το burnout συχνά αποτελεί την αντίδραση ενός εγκεφάλου και ενός σώματος που βρίσκονται για πολύ καιρό σε κατάσταση συνεχούς επιβάρυνσης.

Ίσως, λοιπόν, η σωστή ερώτηση να μην είναι «Γιατί δεν αντέχω άλλο;», αλλά «Για πόσο καιρό προσπαθώ να αντέξω περισσότερα από όσα μπορώ;»

Το να αναγνωρίσεις ότι έχεις φτάσει στα όριά σου είναι το πρώτο βήμα για να αρχίσεις να τα προστατεύεις.

#psychology #psychotherapy #brain #neuroscience #burnout